Навучальны працэс
Формы навучання
Працягласць і аб'ём навучання
Праграмы навучання і вучэбныя планы
Мова выкладання
Віды арганізацыі навучання
Графік вучэбнага працэсу і расклад вучэбных заняткаў
Ацэнка вынікаў вывучэння прадмета
Выніковая кваліфікацыйная праца
Кваліфікацыя, якая даецца
Навучанне на магістарскіх праграмах праводзіцца ў дзённай форме.
Працягласць навучання на магістарскіх праграмах, незалежна ад атрыманай вышэйшай адукацыі і формы навучання, складае 2 гады.
Студэнтам, што атрымалі адну адукацыю ва універсітэце або ў іншых вышэйшых школах, і тым, што атрымліваюць другую або некалькі вышэйшых адукацый, працягласць навучання, па прапанове Акадэмічнай рады, можа быць скарочаная, а частка крэдытаў папярэдняга навучання можа быць залічаная ў вызначаным парадку.
Аб'ём навучання ў магістратуры лічыцца ў крэдытах. Адзін крэдыт роўны 40 акадэмічным гадзінам працы студэнта.
Вучэбны час па прадметах размяркоўваецца, як правіла, у наступнай прапорцыі: у адным крэдыце аўдыторныя заняткі (лекцыі і семінары і/або віды аўдыторнай працы) складаюць 12 гадзін, самастойная праца студэнтаў – 28 гадзін. Суадносіны аб'ёму лекцыйных, семінарскіх заняткаў і іншых відаў аўдыторнай працы фіксуецца ў апісанні адпаведнай магістарскай праграмы.
Аб'ём магістарскай праграмы складае не меней за 80 крэдытаў. Такі аб'ём адзіны для ўсіх формаў навучання. На падрыхтоўку і абарону выніковай магістарскай працы даецца не меней за 25 % ад агульнага аб'ёму праграмы.
Праграмы навучання і вучэбныя планы
Магістарскія праграмы распрацоўваюцца ў адпаведнасці з Рэгламентам, які ў Літоўскай Рэспубліцы вызначае агульныя патрабаванні да адукацыйных праграм паслядоўнага універсітэцкага курсу навучання.
Не меней за 80 % аб'ёму паглыбленых магістарскіх праграм і не меней за 60 % пашыраных магістарскіх праграм складаюць прадметы паглыбленага ўзроўню, змест якіх абумоўлены або дысцыплінамі, вывучанымі ў рамках праграм асноўнай універсітэцкай адукацыі, або спецыяльнымі прадметамі іншага кірунку асноўнага навучання, што вывучаюцца на пачатковых этапах магістратуры.
У праграмах магістарскага навучання не павінна паўтарацца вывучанае ў якасці базавай асновы выпускнікамі таго ж кірунку асноўнага навучання.
Змест, структура, формы арганізацыі вучэбнага працэсу, бягучай і выніковай атэстацыі студэнтаў магістарскіх праграм універсітэта, атрыманая акадэмічная (кваліфікацыйная) ступень, пайменны спіс меркаваных вядучых выкладчыкаў, якія забяспечваюць навучальны працэс, вызначаюцца адпаведнымі вучэбнымі планамі і рабочымі праграмамі вучэбных курсаў, якія прайшлі экспертызу і зацвярджаюцца ў пэўным парадку.
Вучэбныя планы:
- распрацоўваюцца групамі высокакваліфікаваных спецыялістаў пад кантролем кіраўнікоў адпаведных магістарскіх праграм;
- праходзяць унутраную экспертызу, што праводзіць Акадэмічная рада, якая, у выпадку неабходнасці, можа прыцягваць да іх дадатковай экспертызы Праблемныя рады універсітэта адпаведнага профілю, а таксама знешніх экспертаў з іншых навучальных і навуковых устаноў і арганізацый;
- зацвярджаюцца Сенатам універсітэта па прадстаўленні Акадэмічнай рады;
- накіроўваюцца ў складзе адукацыйных праграм на экспертызу ў Цэнтр ацэнкі якасці адукацыі і на рэгістрацыю Міністэрствам адукацыі і навукі Літоўскай Рэспублікі.
Зацверджаныя і зарэгістраваныя ў пэўным парадку разам з адукацыйнымі праграмамі магістарскага ўзроўню падрыхтоўкі вучэбныя планы з'яўляюцца асноўным дакументам, які рэгулюе навучальны працэс па дадзенай магістарскай праграме.
У вучэбныя планы магістарскіх праграм могуць быць занесеныя змены, але не больш, чым на 20-25 адсоткаў на працягу тэрміна навучання дадзенага альбо наступных набораў студэнтаў. Усё змены ўносяцца па прадстаўленні Акадэмічнай рады і зацвярджаюцца Сенатам універсітэта.
Вучэбны план падрыхтоўкі магістраў уключае два модулі: навучальны і навукова-даследчы:
- Навучальны модуль (тэарэтычнае навучанне) накіраваны на паглыбленне і/або пашырэнне спецыяльных гуманітарных і агульнанавуковых ведаў, паглыбленне прафесійнага ўзроўню адукацыі ў адпаведных галінах ведаў. Навучальны модуль уключае шэраг тэарэтычных і практычных заняткаў, форму і тэрміны справаздачнасці (атэстацыі).
- Навукова-даследчы модуль уключае правядзенне даследчай працы, падрыхтоўку семестравых прац, што ўяўляюць сабой, як правіла, паслядоўныя этапы рэалізацыі даследчага праекту, і як вынік – падрыхтоўку выпускной кваліфікацыйнай працы – магістарскай дысертацыі. Прадметы ў праграме навучання падраздзяляюцца на абавязковыя, курсы на выбар і вольныя. Прапарцыйныя суадносіны абавязковых, вольных і прадметаў на выбар вызначаецца Рэгламентам Літоўскай Рэспублікі, што вызначае агульныя патрабаванні да навучальных праграм і адлюстроўваецца ў апісанні кожнай магістарскай праграмы.
Абавязковыя прадметы складаюць аснову універсітэцкай адукацыі па абранай магістарскай праграме.
Курсы на выбар па сутнасці дапаўняюць адукацыю па абранай магістарскай праграме. Дадзеныя прадметы студэнт выбірае з прапанаванага адукацыйнай праграмай шэрагу прадметаў на выбар па правілах, усталяваных дадзенай магістарскай праграмай.
Вольныя прадметы студэнт магістратуры можа выбіраць з усіх прадметаў, прапанаваных ва ўсіх адукацыйных праграмах універсітэта, іншых вышэйшых школ Літоўскай Рэспублікі або замежных універсітэтаў у вызначаным універсітэтам парадку.
Парадак правядзення даследчай працы студэнтаў магістратуры, тэмы і кіраўнікі даследчых праектаў (семестравых прац), а таксама тэмы і кіраўнікі выніковых магістарскіх прац разглядаюцца і зацвярджаюцца Акадэмічнай радай.
Студэнты магістратуры стала ўдзельнічаюць у працы даследчых семінараў, праводзімых універсітэтам, прымаюць удзел ва ўнутрыуніверсітэцкіх і міжнародных навуковых канферэнцыях, праграмах абмену, далучаюцца ў розныя даследчыя праекты універсітэта, удзельнічаюць у публічным дыскурсе па актуальных нацыянальных і міжнародных праблемах на Інтэрнэт-сайтах і інш..
Навучальны працэс ва універсітэце ажыццяўляецца на прынцыпах шматмоўя і недапушчэння моўнага шавінізму.
Навучанне ў магістратуры універсітэта, як «Універсітэта ў выгнанні», можа весціся на рускай, беларускай, англійскай, нямецкай, французскай і іншых мовах у залежнасці ад патрабаванняў магістарскай праграмы, вывучанага вучэбнага курсу, выкладчыкаў і спецыялістаў замежных ВНУ і іншых замежных арганізацый, закліканых да выкладання дадзенага вучэбнага курсу. Вучэбныя курсы замежных выкладчыкаў-візіцёраў чытаюцца на мове навучання, абранай лектарам, без перакладчыка.
Студэнты магістарскіх праграм засвойваюць вучэбны курс, рыхтуюць пісьмовыя працы, адказваюць на іспыце або заліку, як правіла, на той мове, на якой ішло выкладанне дадзенага прадмета.
Пры выкарыстанні ў навучальным працэсе дзяржаўных моў Рэспублікі Беларусь мову выкладання выбірае выкладчык, а мова навучання (падрыхтоўкі пісьмовых прац, вусных адказаў) выбірае студэнт.
Асноўнымі відамі арганізацыі навучання на магістарскіх праграмах з'яўляюцца: аўдыторная праца, самастойная праца студэнтаў, кантраляваная самастойная праца студэнтаў, практычнае навучанне, навучанне ў дыстанцыйным рэжыме.
Аўдыторная праца – праца пад кіраўніцтвам выкладчыка ў вучэбных памяшканнях. Асноўнымі відамі аўдыторных заняткаў на магістарскіх праграмах з'яўляюцца лекцыі, семінарскія заняткі і іншыя заняткі, кантраляваная самастойная праца (т’ютарат, індывідуальнае кансультаванне). Да аўдыторнай працы прыраўноўваюцца асобныя вучэбныя курсы (раздзелы вучэбных курсаў), праводзімыя ў дыстанцыйным рэжыме.
Кантраляваная самастойная праца ўяўляе сабой працу ў малых групах альбо індывідуальнае кансультаванне, дзе ажыццяўляецца бягучая дапамога ў засваенні тэм, што выклікалі цяжкасці ў дадзеных(ага) студэнтаў(а), агульны змест прадмета звязваецца з індывідуальнымі інтарэсамі студэнтаў(а), ажыццяўляецца кантроль за самастойнай працай.
Працягласць аўдыторнай працы вызначаецца ў акадэмічных гадзінах: 1 акадэмічная гадзіна роўная 45 хвілінам. Працягласць заняткаў без перапынку складае не больш за 1 гадзіну. 30 хв.
Самастойная праца студэнтаў магістратуры ўключае: самастойнае вывучэнне студэнтамі асобных тэм вучэбнага курсу, аналіз рэкамендаванай літаратуры, выкананне пісьмовых кантрольных прац, падрыхтоўку выніковых рэфератаў або эсэ па вывучаным курсе і інш. Віды самастойнай працы і формы кантролю яе выканання вызначаюцца кожнай магістарскай праграмай і падрабязна выкладаюцца ў рабочай праграме вучэбнага курсу.
Практычнае навучанне – гэтае навучанне пад кіраўніцтвам выкладчыка або выкладчыка і кіраўніка практыкі, падчас якога веды і ўменні студэнтаў правяраюцца на практыцы. Парадак праходжання практыкі вызначаецца асобным Палажэннем, якое зацвярджаецца Сенатам універсітэта па прадстаўленні Акадэмічнай рады.
Навучанне ў дыстанцыйным рэжыме – спецыфічная адукацыйная тэхналогія, якая дазваляе ўвесці ў адукацыйны працэс сучасныя сродкі камунікацыі і апрацоўкі інфармацыі і забяспечвае ўзаемадзеянне выкладчыка і навучэнца; навучэнцаў; а таксама навучэнцаў і адукацыйных рэсурсаў пераважна праз сучасныя камунікацыйныя сродкі і сеткі.
Графік навучальнага працэсу і расклад заняткаў
Навучанне ва універсітэце на магістарскіх праграмах ажыццяўляецца ў адпаведнасці з графікам вучэбнага працэсу, які зацвярджаецца Акадэмічнай радай.
Навучальны працэс фармуецца па семестрах. Навучальны год на магістарскіх праграмах складаецца з двух семестраў: восеньскага і вясновага, і, як правіла, пачынаецца 1 кастрычніка і сканчаецца 30 верасня.
Каляндарная працягласць аднаго семестра складае 20 тыдняў. Кожны семестр на магістарскіх праграмах уключае 2 (дзве) вочныя сесіі працягласцю, як правіла, два тыдні кожная, і міжсесійныя, у тым ліку і дыстанцыйныя, курсы.
Акадэмічная рада можа ўсталяваць іншы пачатак і працягласць семестра, працягласць і колькасць сесій для вочнага навучання, калі гэта звязана са спецыфікай выканання праграмы навучання. Гэтыя змены зацвярджаюцца Сенатам.
Працягласць і час семестраў і сесій іншых формаў і тыпаў навучання вызначаюцца Акадэмічнай радай і зацвярджаюцца Сенатам.
Праца ў аўдыторыях праводзіцца па раскладзе. Базавы расклад абавязковых прадметаў і меркаваных прадметаў па выбары восеньскага семестра складаецца Аддзелам магістратуры паводле прапаноў кіраўнікоў магістарскіх праграм. Канчатковы расклад вучэбных заняткаў на семестр зацвярджаецца Акадэмічнай радай. Расклад заняткаў складаецца з улікам 40-гадзіннага працоўнага тыдня.
Расклады іспытаў складаюцца кіраўнікамі адпаведных магістарскіх праграм з улікам дамоўленасцяў паміж выкладчыкамі і студэнтамі.
Для асобных студэнтаў пры наяўнасці ў іх ўважлівых прычын, адлюстраваных у асабістай заяве, пададзенай на імя рэктара універсітэта з суправаджальнымі дакументамі, можа быць сфармаваная праграма навучання па індывідуальным плане. Індывідуальны план навучання складаецца кіраўніком магістарскай праграмы, узгадняецца Акадэмічнай радай і зацвярджаецца загадам рэктара універсітэта.
Ацэнка вынікаў вывучэння прадмета
Для ацэнкі вынікаў вывучэння прадмета ў рамках магістарскіх праграм, рэалізаваных ва універсітэце, выкарыстоўваюцца адукацыйныя заліковыя адзінкі (сістэма крэдытаў) для заліку пройдзеных вучэбных курсаў (назапашванні крэдытаў) з мэтай наступнай ацэнкі ступені завершанасці праходжання кожным студэнтам адукацыйнай магістарскай праграмы, а таксама для магчымасці прызнання і заліку курсаў, перыядаў навучання, дакументаў і кваліфікацый, якія адносяцца да вышэйшай адукацыі, пры змене студэнтам магістратуры месца вучобы, адукацыйнай праграмы, формы навучання.
Атрыманыя студэнтам веды ацэньваюцца па 10-бальнай шкале: ад 1 да 10 балаў. Калі магістарскай праграмай прадугледжаныя дысцыпліны, якія заканчваюцца залікам, то веды ацэньваюцца падчас заліку словамі «залічана» або «не залічана».
У рамках магістарскіх праграм могуць выкарыстоўвацца для ацэнкі ведаў студэнтаў магістратуры эквівалентныя сістэмы адзнак, прадугледжаныя міжнароднымі дамовамі, пры абавязковым існаванні зацверджанага эквівалентнага перакладу адзнак адной сістэмы ў адзнакі іншай.
У рамках вучэбных курсаў дзейнічае назапашвальная сістэма ацэньвання вучэбнай дзейнасці студэнтаў: выніковая адзнака па курсе выводзіцца на аснове абагульнення вынікаў працы студэнтаў на працягу семестра (выступы з прэзентацыямі і ўдзел у дыскусіях на семінарскіх/практычных занятках, вынікі самастойнай працы, напісанне пісьмовых прац, пісьмовы або вусны іспыт і інш.).
Іспыт з'яўляецца толькі адным з відаў вучэбных дзеянняў і складае пэўны адсотак выніковай адзнакі, вызначаны кожнай магістарскай праграмай для ацэнкі вучэбнай дзейнасці студэнтаў. Іспыты і залікі могуць праводзіцца пісьмова або вусна.
Ацэнку вынікаў вывучэння прадмета выстаўляе выкладчык, які чытаў дадзены вучэбны курс.
Выніковая кваліфікацыйная праца
Кампетэнцыя выпускніка магістратуры, вызначаная ў апісанні праграмы магістарскага навучання, правяраецца і ацэньваецца падчас падрыхтоўкі і абароны выніковай магістарскай працы – магістарскай дысертацыі. Выніковай працай у магістратуры мастацкага кірунку можа быць творчы праект.
Абарона выніковых прац выпускнікамі магістратуры праводзіцца, як правіла, падчас вясновай сесіі.
Да абароны магістарскай дысертацыі загадам рэктара (першага прарэктара) па прадстаўленні Акадэмічнай рады дапускаюцца студэнты адпаведнай магістарскай праграмы, што цалкам выканалі ўсе іншыя патрабаванні дадзенай праграмы навучання.
Для абароны магістарскай дысертацыі ствараецца выпускная камісія па кожнай магістарскай праграме. У склад выпускной камісіі, што ацэньвае выніковую магістарскую працу і яе абарону, павінна ўваходзіць ад 5 да 7 кампетэнтных у гэтай галіне ведаў спецыялістаў – выкладчыкаў, іншых спецыялістаў з навукоўцамі ступенямі і званнямі, практыкаў-прафесіяналаў. Дапускаецца ўключэнне ў склад выпускной камісіі спецыялістаў з месца працы выпускніка. Адзін з сябраў камісіі, як правіла, старшыня, не павінен з'яўляцца супрацоўнікам універсітэта як мінімум цягам трох апошніх гадоў.
Склад выпускной камісіі зацвярджаецца загадам рэктара універсітэта. Выпускная камісія мае права праводзіць паседжанні і прымаць рашэнні пры прысутнасці не меней за палову складу камісіі.
Тэмы выніковых кваліфікацыйных прац (магістарскіх дысертацый, творчых праектаў) студэнтаў зацвярджаюцца загадам рэктара па прадстаўленні Акадэмічнай рады.
На падрыхтоўку і напісанне студэнтам выніковай магістарскай працы выдзяляецца чацвёрты семестр навучання.
Выніковая магістарская праца павінна быць аналітычнай, заснаванай на самастойна праведзеных навуковых або прыкладных даследаваннях (у залежнасці ад навукова-даследчага або прыкладнога характару магістарскага навучання).
Патрабаванні да зместу і афармленню выніковых магістарскіх прац зацвярджаюцца універсітэтам у вызначаным парадку.
Выпускная камісія па выніках абароны магістарскай дысертацыі (творчага праекту) прымае рашэнне аб прысваенні адпаведнай кваліфікацыйнай ступені.
Асобам, якія прайшлі навучанне па магістарскіх праграмах і паспяхова абаранілі магістарскую дысертацыю (творчы праект), выпускной камісіяй прысвойваецца кваліфікацыйная ступень магістра таго кірунку, які адпавядае кірунку навучання. Выпускнікам міждысцыплінарных магістарскіх праграм прысвойваецца ступень магістра таго кірунку, які пераважаў у адукацыйнай праграме.
Універсітэт можа надаць выпускніку магістратуры і адпаведную прафесійную кваліфікацыю, кіруючыся «Агульным класіфікатарам галін і кірункаў навучання, па якіх ажыццяўляецца паслядоўнае універсітэцкае і неўніверсітэцкае навучанне ў вышэйшых школах Літвы, і адпаведным гэтым кірункам пералікам кваліфікацый», зацверджаным пастановай Ураду Літоўскай Рэспублікі ад 4 красавіка 2001 году № 368 (Zin.,2001, Nr.31-1027).